{"id":2797,"date":"2020-10-28T17:57:23","date_gmt":"2020-10-28T14:57:23","guid":{"rendered":"https:\/\/www.intheranostics.com\/prof\/?page_id=2797"},"modified":"2020-11-04T23:57:59","modified_gmt":"2020-11-04T20:57:59","slug":"metastatik-prostat-kanseri-sp-bg","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/www.intheranostics.com\/prof\/bg\/metastatik-prostat-kanseri-sp-bg\/","title":{"rendered":"\u041c\u0435\u0442\u0430\u0441\u0442\u0430\u0437\u0435\u043d \u0440\u0430\u043a \u043d\u0430 \u043f\u0440\u043e\u0441\u0442\u0430\u0442\u0430\u0442\u0430"},"content":{"rendered":"
[et_pb_section fb_built=“1″ fullwidth=“on“ _builder_version=“4.4.8″ background_color=“rgba(0,0,0,0)“ background_image=“https:\/\/www.intheranostics.com\/wp-content\/uploads\/2020\/06\/metastatik_prostat_kanseri.jpg“ custom_padding=“100px||100px||false|false“ locked=“off“][et_pb_fullwidth_header title=“\u041c\u0435\u0442\u0430\u0441\u0442\u0430\u0437\u0435\u043d \u0440\u0430\u043a \u043d\u0430 \u043f\u0440\u043e\u0441\u0442\u0430\u0442\u0430\u0442\u0430 “ text_orientation=“center“ content_max_width_last_edited=“off|desktop“ _builder_version=“4.4.8″ title_font_size=“50px“ content_font_size=“41px“ subhead_font=“|700|||||||“ subhead_font_size=“38px“ subhead_line_height=“1.1em“ background_enable_color=“off“ background_enable_image=“off“ custom_margin=“||||false|false“ custom_padding=“||||false|false“ animation_style=“slide“ animation_direction=“bottom“][\/et_pb_fullwidth_header][\/et_pb_section][et_pb_section fb_built=“1″ _builder_version=“4.4.8″ custom_margin=“0px||0px||false|false“ custom_padding=“0px|0px|0px|0px|false|false“][et_pb_row _builder_version=“4.4.8″ custom_margin=“0px||||false|false“ custom_padding=“0px|0px|0px|0px|false|false“][et_pb_column type=“4_4″ _builder_version=“4.4.8″][et_pb_divider divider_weight=“0px“ _builder_version=“4.4.8″ use_background_color_gradient=“on“ background_color_gradient_start=“#8dd2e1″ background_color_gradient_end=“#23afca“ background_color_gradient_direction=“90deg“ width=“50%“ module_alignment=“center“ height=“10px“][\/et_pb_divider][\/et_pb_column][\/et_pb_row][\/et_pb_section][et_pb_section fb_built=“1″ admin_label=“section“ _builder_version=“3.22″][et_pb_row admin_label=“row“ _builder_version=“4.4.8″ background_size=“initial“ background_position=“top_left“ background_repeat=“repeat“ custom_margin=“||||false|false“ custom_padding=“0px|0px|0px|0px|false|false“][et_pb_column type=“4_4″ _builder_version=“3.25″ custom_padding=“|||“ custom_padding__hover=“|||“][et_pb_text _builder_version=“4.4.8″]<\/p>\n
\u041c\u0435\u0442\u0430\u0441\u0442\u0430\u0437\u0435\u043d \u0440\u0430\u043a \u043d\u0430 \u043f\u0440\u043e\u0441\u0442\u0430\u0442\u0430\u0442\u0430<\/strong> \u0420\u0430\u043a\u044a\u0442 \u043d\u0430 \u043f\u0440\u043e\u0441\u0442\u0430\u0442\u0430\u0442\u0430 \u0435 \u0437\u043b\u043e\u043a\u0430\u0447\u0435\u0441\u0442\u0432\u0435\u043d\u043d\u043e \u0437\u0430\u0431\u043e\u043b\u044f\u0432\u0430\u043d\u0435, \u043f\u0440\u0438 \u043a\u043e\u0435\u0442\u043e \u0440\u0430\u0437\u043c\u043d\u043e\u0436\u0430\u0432\u0430\u043d\u0435\u0442\u043e \u043d\u0430 \u043f\u0440\u043e\u0441\u0442\u0430\u0442\u043d\u0438\u0442\u0435 \u043a\u043b\u0435\u0442\u043a\u0438, \u0438\u0437\u043b\u0438\u0437\u0430\u0439\u043a\u0438 \u0438\u0437\u0432\u044a\u043d \u043a\u043e\u043d\u0442\u0440\u043e\u043b, \u0443\u0432\u0440\u0435\u0436\u0434\u0430 \u043c\u044a\u0436\u043a\u0430\u0442\u0430 \u0440\u0435\u043f\u0440\u043e\u0434\u0443\u043a\u0442\u0438\u0432\u043d\u0430 \u0441\u0438\u0441\u0442\u0435\u043c\u0430. \u0422\u043e\u0432\u0430 \u0435 \u043d\u0430\u0439-\u0440\u0430\u0437\u043f\u0440\u043e\u0441\u0442\u0440\u0430\u043d\u0435\u043d\u0438\u044f\u0442 \u0432\u0438\u0434 \u043e\u043d\u043a\u043b\u043e\u0433\u0438\u044f \u0441\u0440\u0435\u0434 \u043c\u044a\u0436\u0435\u0442\u0435. \u041d\u043e \u0437\u0430 \u0442\u0435\u0437\u0438 \u0431\u043e\u043b\u043d\u0438 \u0441\u044a\u0449\u0435\u0441\u0442\u0432\u0443\u0432\u0430\u0442 \u0440\u0435\u0434\u0438\u0446\u0430 \u043c\u0435\u0442\u043e\u0434\u0438 \u043d\u0430 \u043b\u0435\u0447\u0435\u043d\u0438\u0435.<\/p>\n\u0412 \u0440\u0430\u043c\u043a\u0438\u0442\u0435 \u043d\u0430 \u0432\u0441\u0435\u043a\u0438 \u043a\u043b\u0438\u043d\u0438\u0447\u0435\u043d \u0441\u043b\u0443\u0447\u0430\u0439 \u0441 \u043b\u0435\u0447\u0435\u0431\u043d\u0430 \u0446\u0435\u043b \u043c\u043e\u0433\u0430\u0442 \u0434\u0430 \u0431\u044a\u0434\u0430\u0442 \u043f\u0440\u0438\u043b\u0430\u0433\u0430\u043d\u0438 \u043c\u0435\u0442\u043e\u0434\u0438 \u043a\u0430\u0442\u043e \u0430\u043a\u0442\u0438\u0432\u043d\u043e \u043f\u0440\u043e\u0441\u043b\u0435\u0434\u044f\u0432\u0430\u043d\u0435, \u0445\u0438\u0440\u0443\u0440\u0433\u0438\u044f, \u0445\u043e\u0440\u043c\u043e\u043d\u0430\u043b\u043d\u0430 \u0442\u0435\u0440\u0430\u043f\u0438\u044f, \u0445\u0438\u043c\u0438\u043e\u0442\u0435\u0440\u0430\u043f\u0438\u044f, \u0432\u0430\u043a\u0441\u0438\u043d\u0430\u0446\u0438\u044f, \u043b\u0435\u0447\u0435\u043d\u0438\u0435 \u043d\u0430 \u043a\u043e\u0441\u0442\u0438\u0442\u0435 \u0441 \u0440\u0430\u0434\u0438\u0439-223, \u043f\u0440\u0438\u0446\u0435\u043b\u043d\u043e PSMA \u043b\u0435\u0447\u0435\u043d\u0438\u0435 \u0441 \u043b\u0443\u0442\u0435\u0446\u0438\u0439 -177.<\/p>\n
[\/et_pb_text][et_pb_accordion disabled_on=“on|on|on“ _builder_version=“4.4.8″ disabled=“on“][et_pb_accordion_item title=“TANI H\u0130ZMETLER\u0130 – GALYUM-68 PSMA PET\/BT“ open=“on“ open_toggle_text_color=“#0ca7c5″ _builder_version=“4.4.8″ toggle_font=“|700|||||||“ toggle_font_size=“18px“]<\/p>\n
Endikasyon<\/b><\/span><\/p>\nGa-68 PSMA PET\/BT; <\/span><\/p>\n1) Y\u00fcksek riskli hastal\u0131kta cerrahi i\u015flem ya da radyoterapi planlamas\u0131 \u00f6ncesi primer evrelemede, <\/span><\/p>\n2) Radikal prostatektomi sonras\u0131 devam eden PSA y\u00fcksekli\u011fi veya radikal prostatektomi\/radyoterapi sonras\u0131 geli\u015fen PSA n\u00fcks\u00fc olan hastalarda t\u00fcm\u00f6r dokusunu g\u00f6stermede,<\/span><\/p>\n3) Tedaviye yan\u0131t\u0131n de\u011ferlendirilmesinde endikedir. <\/span><\/p>\nGalyum-68 PSMA PET\/BT Nedir?<\/b><\/span><\/p>\nTeranostik <\/b>t\u0131p d\u00fcnyas\u0131nda yeni geli\u015fmekte olan bir aland\u0131r. T\u00fcm\u00f6re \u00f6zg\u00fcl bir ila\u00e7 ile g\u00f6r\u00fcnt\u00fcleme yaparak saptanan t\u00fcm\u00f6r ve metastazlar\u0131n\u0131n, nereye gidece\u011fi-ne kadar gidece\u011fi ve hastal\u0131kl\u0131 dokuyu etkileme g\u00fcc\u00fc \u00f6nceden bilinen yine \u00f6zg\u00fcl bir ila\u00e7 ile tedavi edilebildi\u011fi bir yakla\u015f\u0131md\u0131r. Bu yakla\u015f\u0131m, geleneksel t\u0131ptan ki\u015fiye \u00f6zg\u00fc \u00e7a\u011fda\u015f t\u0131p uygulamalar\u0131na ge\u00e7i\u015f yap\u0131lmas\u0131n\u0131 sa\u011flamaktad\u0131r.<\/span><\/p>\nProstat kanserinde, bir yandan Ga-68 PSMA PET\/BT<\/b> ile prostat kanserine ait t\u00fcm\u00f6ral dokular y\u00fcksek duyarl\u0131l\u0131k ve \u00f6zg\u00fcll\u00fckte g\u00f6r\u00fcnt\u00fclenebilmekte, di\u011fer yandan Lu-177 PSMA<\/b> ile bu t\u00fcm\u00f6ral dokular\u0131n \u00f6zg\u00fcl ve hedefe y\u00f6nelik tedavisi yap\u0131labilmektedir. <\/span>Bu, teranostik uygulamalar i\u00e7in olduk\u00e7a ba\u015far\u0131l\u0131 ve yeni bir y\u00f6ntemdir. <\/span><\/p>\nMetastatik prostat kanserinde standart g\u00f6r\u00fcnt\u00fcleme, geleneksel olarak MR, BT ve t\u00fcm v\u00fccut kemik sintigrafisi\/taramas\u0131n\u0131 i\u00e7ermektedir. Ancak bu g\u00f6r\u00fcnt\u00fcleme y\u00f6ntemlerinin duyarl\u0131l\u0131\u011f\u0131, \u00f6zellikle oligometastatik durumda ve d\u00fc\u015f\u00fck PSA seviyelerinde olduk\u00e7a d\u00fc\u015f\u00fckt\u00fcr. Standart g\u00f6r\u00fcnt\u00fclemeler i\u00e7in di\u011fer yandan \u00f6zg\u00fcll\u00fckte de s\u0131n\u0131rl\u0131l\u0131klar bulunmaktad\u0131r. \u00d6yle ki, BT’deki benign lenf d\u00fc\u011f\u00fcm\u00fc b\u00fcy\u00fcmeleri ya da kemik sintigrafisindeki benign kemik lezyonlar\u0131, metastaz y\u00f6n\u00fcnde hatal\u0131 de\u011ferlendirmelere neden olmaktad\u0131r. Bu s\u0131n\u0131rl\u0131l\u0131klar nedeniyle, prostat kanserli hastalar i\u00e7in yeni g\u00f6r\u00fcnt\u00fcleme modalitelerine ihtiya\u00e7 duyulmaktad\u0131r.<\/span><\/p>\nProstat spesifik membran antijeni (PSMA), prostat h\u00fccrelerinin h\u00fccre y\u00fczeyinde eksprese edilen bir transmembran proteindir ve PSMA’n\u0131n, artan h\u00fccre displazisi ile ekspresyonu da artt\u0131\u011f\u0131 bilinmektedir. Prostat kanseri i\u00e7in do\u011frulanm\u0131\u015f iyi bir hedef olan PSMA’ya ba\u011flanabilen bir\u00e7ok k\u00fc\u00e7\u00fck molek\u00fcl geli\u015ftirilmi\u015ftir. Bunlardan baz\u0131lar\u0131 da Galyum-68 ba\u015fta olmak \u00fczere radyoaktif elementler ile i\u015faretlenerek N\u00fckleer T\u0131p\u2019ta, \u00f6zellikle de PET\/BT g\u00f6r\u00fcnt\u00fclemesinde kullan\u0131lmaya ba\u015flanm\u0131\u015ft\u0131r. <\/span><\/p>\nMevcut bilimsel kan\u0131tlara bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, Ga-68 PSMA PET\/BT’nin klinik karar vermeyi \u00f6nemli \u00f6l\u00e7\u00fcde etkiledi\u011fi g\u00f6r\u00fclmektedir. Tabii ki bunda Ga-68 PSMA PET\/BT’nin alternatif tekniklere k\u0131yasla \u00fcst\u00fcn duyarl\u0131l\u0131k ve \u00f6zg\u00fcll\u00fck de\u011ferlerini sa\u011flayarak prostat kanserinde, k\u00fc\u00e7\u00fck hacimli metastazlar\u0131 erken ve do\u011fru saptaman\u0131n \u00f6nemi b\u00fcy\u00fckt\u00fcr. <\/b><\/span><\/p>\nGalyum-68 PSMA PET\/BT T\u00fcm\u00f6r Oda\u011f\u0131n\u0131 Nas\u0131l G\u00f6sterir?<\/b><\/span><\/p>\nGa-68 PSMA PET\/BT, prostat kanserini, artm\u0131\u015f prostata \u00f6zg\u00fc membran antijeni (PSMA, glutamat karboksipeptidaz II) ekspresyonu varl\u0131\u011f\u0131yla g\u00f6r\u00fcnt\u00fcleyen noninvazif bir g\u00f6r\u00fcnt\u00fcleme y\u00f6ntemidir. PSMA, \u00f6zellikle t\u00fcm prostat dokusunda bulunan bir transmembran proteindir ve PSMA ekspresyonu en \u00e7ok prostat kanserinde olmak \u00fczere, farkl\u0131 malignitelerde g\u00f6r\u00fclmektedir. Prostat adenokarsinomlar\u0131n\u0131n neredeyse t\u00fcm primer ve metastatik lezyonlar\u0131 PSMA ekspresyonu g\u00f6stermektedir. \u0130mm\u00fcnohistokimyasal \u00e7al\u0131\u015fmalar, de-diferansiye, metastatik veya hormona diren\u00e7li hastal\u0131k durumunda PSMA ekspresyonunun artt\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve ekspresyon seviyesinin hastal\u0131k i\u00e7in \u00f6nemli bir prognostik g\u00f6sterge oldu\u011funu g\u00f6stermi\u015ftir.<\/span><\/p>\n68Ga, s\u0131kl\u0131kla Germanyum-68\/Galyum-68 jenerat\u00f6r sistemlerinden elde edilen, fiziksel yar\u0131 \u00f6mr\u00fc 67.63 dakika olan radyoaktif bir elementtir. PSMA-11, PSMA-617 ve PSMA-I&T gibi 68Ga ile kompleks yapan d\u00fc\u015f\u00fck molek\u00fcl a\u011f\u0131rl\u0131kl\u0131 PSMA ligandlar\u0131 PET\/BT g\u00f6r\u00fcnt\u00fclemesi i\u00e7in \u00f6zel haz\u0131rlanm\u0131\u015f olup, t\u00fcm bu radyoligandlar t\u00fcm\u00f6r dokusunu saptamada benzer \u00f6zelliklere sahiptir. <\/span><\/p>\nGalyum-68 PSMA PET\/BT Kimlere Uygulan\u0131r?<\/b><\/span><\/p>\nVarolan bilimsel veriler Ga-68 PSMA PET\/BT g\u00f6r\u00fcnt\u00fclemesini, \u00f6zellikle prostat k\u00f6kenli kanser odaklar\u0131n\u0131n belirlenmesi amac\u0131yla kullan\u0131m\u0131n\u0131 desteklemektedir. Bu y\u00f6ntemle; BT, MR ve kemik sintigrafisi gibi geleneksel g\u00f6r\u00fcnt\u00fcleme metotlar\u0131 ile saptanamam\u0131\u015f k\u00fc\u00e7\u00fck metastazlar bile g\u00f6r\u00fcnt\u00fclenebilmektedir.\u00a0Ga-68 PSMA PET\/BT ba\u015fl\u0131ca \u015fu ama\u00e7lar i\u00e7in kullan\u0131lmaktad\u0131r:\u201d<\/span><\/p>\nAvrupa \u00dcroloji Derne\u011fi Perspektifi<\/b><\/span><\/p>\nProstat kanserinde Ga-68 PSMA PET\/BT g\u00f6r\u00fcnt\u00fclemesi, \u00e7ok d\u00fc\u015f\u00fck serum PSA seviyelerindeki biyokimyasal n\u00fcks\u00fcn belirlenmesi i\u00e7in, \u201cAvrupa \u00dcroloji Derne\u011fi Prostat Kanseri K\u0131lavuzu\u201d gibi, b\u00fcy\u00fck klinik k\u0131lavuzlarda yerini almaya ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r. <\/span><\/p>\nBiyokimyasal n\u00fcks hastalar\u0131nda g\u00f6r\u00fcnt\u00fcleme; uzak metastazlar\u0131n saptanmas\u0131nda ve lokal n\u00fcks\u00fcn saptanmas\u0131 ve lokalizasyonunda rol oynama potansiyeline sahiptir. Biyokimyasal n\u00fcks varl\u0131\u011f\u0131nda, metastazlar\u0131n erken saptanmas\u0131, hem primer radyoterapi sonras\u0131 hem de radikal prostatektomi sonras\u0131 klinik olarak son derece \u00f6nemlidir. Primer radyoterapi sonras\u0131 lokal n\u00fcks i\u00e7in yap\u0131lacak kurtarma tedavileri \u00f6nemli morbiditeye neden olaca\u011f\u0131ndan, bu hastalarda yarars\u0131z kurtarma tedavilerinin olas\u0131 morbiditesinden ka\u00e7\u0131nmak i\u00e7in metastatik hastalar\u0131n m\u00fcmk\u00fcn olan en y\u00fcksek duyarl\u0131l\u0131kta saptanmas\u0131 gereklidir. Di\u011fer yandan, kemik taramas\u0131 ve MRI ile standart g\u00f6r\u00fcnt\u00fcleme, PSA’s\u0131 2 ng\/mL’nin alt\u0131nda olan radikal prostatektomili erkeklerde d\u00fc\u015f\u00fck lezyon saptama oran\u0131na sahiptir. Bununla birlikte, Ga-68 PSMA PET\/BT’nin radikal prostatektomi sonras\u0131 bu hasta grubunda da, rezid\u00fcel kanseri g\u00f6stererek kurtarma radyoterapisi planlamas\u0131na rehberlik edebilece\u011fi g\u00f6sterilmi\u015ftir. <\/span><\/p>\nKan\u0131tlar, Ga-68 PSMA PET\/BT’nin lenf nodu ve kemik metastazlar\u0131n\u0131 saptamada, klasik kemik sintigrafisi ve abdominopelvik BT’den \u00e7ok daha duyarl\u0131 oldu\u011funu g\u00f6stermektedir. <\/span><\/p>\nKlinik olarak anlaml\u0131 PSA relaps\u0131<\/b>: Tedavi ba\u015far\u0131s\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131 tan\u0131mlayan PSA d\u00fczeyi, uygulanan primer tedaviye (radikal prostatektomi veya primer radyoterapi) ba\u011fl\u0131 olarak de\u011fi\u015fir. Radikal prostatektomiden sonra, metastaz\u0131 en iyi tahmin eden PSA e\u015fik de\u011feri > 0.4 ng\/mL’dir. Bununla birlikte, ultra duyarl\u0131 PSA testine eri\u015fim ile bu seviyenin \u00e7ok daha alt\u0131ndaki PSA art\u0131\u015flar\u0131 saptanabilmektedir. Primer radyoterapiden sonraki ba\u015far\u0131s\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131n tan\u0131m\u0131 ise tedavi sonras\u0131 (nadir) PSA de\u011ferinden ba\u011f\u0131ms\u0131z olarak, nadir PSA de\u011ferinden > 2 ng\/mL’den daha y\u00fcksek PSA art\u0131\u015f\u0131d\u0131r.<\/span><\/p>\nAvrupa \u00dcroloji Derne\u011fi Prostat Kanseri K\u0131lavuzu\u2019na 2019’da eklenen de\u011fi\u015fiklikler sonras\u0131nda, \u201cbiyokimyasal n\u00fcks\u00fc olan hastalarda g\u00f6r\u00fcnt\u00fcleme talimatlar\u0131\u201d ba\u015fl\u0131\u011f\u0131 alt\u0131nda bulun PSMA PET\/BT endikasyonlar\u0131 \u015f\u00f6yledir:<\/span><\/p>\n\n\n\n| \n Radikal prostatektomi sonras\u0131 devam eden PSA y\u00fcksekli\u011fi saptanan hastalarda<\/b><\/span><\/p>\n<\/td>\n | \n Metastatik hastal\u0131\u011f\u0131 d\u0131\u015flamak i\u00e7in, devam eden PSA > 0.2 ng\/mL olan erkeklere <\/span>Ga-68 PSMA<\/span> PET\/BT taramas\u0131 yap\u0131n.<\/span><\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n\n| \n Radikal prostatektomi sonras\u0131, prostat spesifik antijen (PSA) n\u00fcks saptatan hastalarda<\/b><\/span><\/p>\n<\/td>\n | \n PSA seviyesi > 0,2 ng\/mL ise ve g\u00f6r\u00fcnt\u00fcleme sonu\u00e7lar\u0131, sonraki tedavi kararlar\u0131n\u0131 etkileyecekse Ga-68 PSMA PET\/BT yap\u0131n.<\/span><\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n\n| \n Radyoterapi sonras\u0131 PSA n\u00fcks\u00fc olan hastalarda<\/b><\/span><\/p>\n<\/td>\n | \n K\u00fcratif kurtarma tedavisi i\u00e7in uygun hastalarda Ga-68 PSMA PET\/BT yap\u0131n.<\/span><\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n EANM\/SNMMI Perspektifi<\/b><\/span><\/p>\nGa-68 PSMA PET\/BT’nin farkl\u0131 klinik durumlarda (tedavi \u00f6ncesi ilk evreleme, farkl\u0131 primer tedaviler sonras\u0131 yeniden evreleme, ilerlemi\u015f hastal\u0131k gibi), prostat kanserli hastalar\u0131n evrelenmesi ve y\u00f6netimi \u00fczerine etkilerine bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, Ga-68 PSMA PET\/BT \u00f6ncesi hekimi taraf\u0131ndan belirlenmi\u015f hastal\u0131k evresinin, olgular\u0131n %69’unda Ga-68 PSMA PET\/BT sonras\u0131 de\u011fi\u015fti\u011fi g\u00f6r\u00fclmektedir. Bu de\u011fi\u015fiklik %38 olguda \u201cupstaging\u201d, %30 olguda ise \u201cdownstaging\u201d \u015feklindedir. Bu de\u011fi\u015fim t\u00fcm klinik senaryolar i\u00e7in ge\u00e7erlidir ve beklendi\u011fi gibi, evreleme \u00fczerindeki en d\u00fc\u015f\u00fck etki, cerrahi sonras\u0131 serum PSA seviyeleri \u22640.2 ng\/mL olan olgularda saptanm\u0131\u015ft\u0131r (%31, t\u00fcm\u00fc de \u201cdownstaging\u201d). <\/span><\/p>\nGa-68 PSMA PET\/BT’nin, farkl\u0131 klinik durumdaki prostat kanseri hastalar\u0131n\u0131n tedavi yakla\u015f\u0131m\u0131 \u00fczerindeki etkisine bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda ise olgular\u0131n %57’sinde tedavi yakla\u015f\u0131m\u0131nda de\u011fi\u015fikli\u011fe neden oldu\u011fu g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr. Olgularda en s\u0131k g\u00f6r\u00fclen de\u011fi\u015fim, sistemik tedaviden fokal tedaviye ge\u00e7i\u015f (%16) ve fokal tedavilerdeki de\u011fi\u015fiklik (%10) \u015feklinde olmu\u015ftur. <\/span><\/p>\nN\u00fcks Prostat Kanserinde T\u00fcm\u00f6r Dokusunun G\u00f6sterilmesi<\/b><\/span><\/p>\nN\u00fcks b\u00f6lgesini tan\u0131mlamak ve muhtemelen kurtarma tedavisine y\u00f6nlendirmek amac\u0131yla,\u00a0 <\/span>PSA de\u011feri 0,2 ile 10 ng\/mL aras\u0131nda olan hastalarda \u00f6nerilmektedir. Daha k\u0131sa PSA ikiye katlanma s\u00fcreleri (doubling time, PSADT) olan ve daha y\u00fcksek ba\u015flang\u0131\u00e7 Gleason skorlar\u0131 olan hastalarda ise Ga-68 PSMA PET\/BT ile daha y\u00fcksek duyarl\u0131l\u0131\u011fa ula\u015f\u0131lmaktad\u0131r. Art\u0131k bu d\u00fc\u015f\u00fck PSA seviyelerinde konvansiyonel g\u00f6r\u00fcnt\u00fclemenin (BT, MR, kemik sintigrafisi) olduk\u00e7a yarars\u0131z oldu\u011fu anlay\u0131\u015f\u0131na sahibiz.<\/span><\/p>\nRadikal prostatektomi sonras\u0131 farkl\u0131 artm\u0131\u015f PSA seviyelerinde, Ga-68 PSMA PET\/BT’nin pozitiflik oranlar\u0131 \u015fu \u015fekilde \u00f6zetlenebilir.<\/span><\/p>\n\n\n\n| \n PSA d\u00fczeyi (ng\/mL)<\/b><\/span><\/p>\n<\/td>\n | \n Pozitif Ga-68 PSMA PET\/BT oran\u0131<\/b><\/span><\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n\n| \n 0 \u2013 0.19<\/span><\/p>\n<\/td>\n | \n %33<\/span><\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n\n| \n 0.2 \u2013 0.49 <\/span><\/span><\/p>\n<\/td>\n | \n %42<\/span><\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n\n| \n 0.5 \u2013 0.99 <\/span><\/span><\/p>\n<\/td>\n | \n %59<\/span><\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n\n| \n 1 \u2013 1.99<\/span><\/p>\n<\/td>\n | \n %75<\/span><\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n\n| \n >2\u00a0 <\/span><\/span><\/span><\/p>\n<\/td>\n | \n %95<\/span><\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<\/span><\/p>\n<\/span><\/p>\n\n\n\n| \n N\u00fcks yeri<\/b><\/span><\/p>\n<\/td>\n | \n Pozitif Ga-68 PSMA PET\/BT oran\u0131 <\/span> <\/span><\/b><\/span><\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n\n| \n Prostat yata\u011f\u0131 <\/span><\/span><\/p>\n<\/td>\n | \n %27<\/span><\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n\n| \n Lenf nodu \u2013 pelvik <\/span><\/span><\/p>\n<\/td>\n | \n %40<\/span><\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n\n| \n Lenf nodu \u2013 ekstraprostatik<\/span><\/p>\n<\/td>\n | \n %21<\/span><\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n\n| \n Kemik <\/span> <\/span><\/span><\/p>\n<\/td>\n | \n %30<\/span><\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n\n| \n Distal organ <\/span><\/span><\/p>\n<\/td>\n | \n %10<\/span><\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n <\/span> <\/span> <\/span> <\/span> <\/span> <\/span> <\/span> <\/span> <\/span> <\/span> <\/span> <\/span> <\/span><\/span><\/p>\nPSA ikiye katlanma s\u00fcreleri (PSADT) ile pozitif PET\/BT PSMA oranlar\u0131 aras\u0131nda da s\u0131k\u0131 bir korelasyon vard\u0131r. \u015e\u00f6yle ki:<\/span><\/p>\n<\/span><\/p>\n\n\n\n| \n PSADT<\/b><\/span><\/p>\n<\/td>\n | \n Pozitif Ga-68 PSMA PET\/BT oran\u0131<\/b><\/span><\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n\n| \n Uzun <\/span>(>6 ay) <\/span><\/span><\/p>\n<\/td>\n | \n %64 <\/span><\/span><\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n\n| \n K\u0131sa\u00a0 <\/span><\/span>(<6ay) <\/span><\/span><\/p>\n<\/td>\n | \n %92<\/span><\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<\/span><\/p>\nY\u00fcksek Riskli Hastal\u0131kta Cerrahi Prosed\u00fcr ya da Radyoterapi Planlamas\u0131 \u00d6ncesi Primer Evreleme Yap\u0131lmas\u0131<\/b><\/span><\/p>\nY\u00fcksek riskli hastal\u0131\u011f\u0131 olan hastalarda (Gleason skoru >7, PSA >20 ng\/mL, klinik evre T2c – 3a) lenf nodu ve kemik metastaz\u0131 olas\u0131l\u0131\u011f\u0131 artm\u0131\u015ft\u0131r.<\/span><\/p>\nBir\u00e7ok \u00e7al\u0131\u015fmada, primer evrelemede Ga-68 PSMA PET\/BT’nin, metastaz saptamada BT, MR veya kemik taramas\u0131na k\u0131yasla \u00fcst\u00fcn oldu\u011fu g\u00f6sterilmi\u015ftir. BT veya MR ile anatomik olarak saptanamam\u0131\u015f lenf nodu metastazlar\u0131n\u0131n saptanmas\u0131 da hasta y\u00f6netimini \u00f6nemli \u00f6l\u00e7\u00fcde etkileyebilmektedir. Ancak Ga-68 PSMA PET\/BT ile birlikte gelen geli\u015fmi\u015f duyarl\u0131l\u0131\u011f\u0131n genel sa\u011f kal\u0131m \u00fczerindeki etki hen\u00fcz yan\u0131t beklemektedir. Ayr\u0131ca \u00f6n veriler, Ga-68 PSMA PET\/BT’nin kemik metastazlar\u0131n\u0131 saptamada da daha do\u011fru sonu\u00e7lar verdi\u011fini\u00a0 <\/span>g\u00f6stermi\u015ftir. Bununla birlikte, lokal t\u00fcm\u00f6r\u00fcn tan\u0131mlanmas\u0131nda, Ga-68 PSMA PET\/BT pelvik MR’\u0131n yerini alamamaktad\u0131r. <\/span><\/p>\nYeni Klinik Endikasyonlar<\/b><\/span><\/p>\nPSMA hedefli radyoligand (Lu-177 PSMA) tedavisi \u00f6ncesi ve tedavisi s\u0131ras\u0131nda evreleme (esas olarak metastatik kastrasyona diren\u00e7li prostat kanserinde) Lu-177 PSMA vb. hedefe y\u00f6nelik tedavi \u00f6ncesi g\u00f6r\u00fcnt\u00fcleme (\u00f6rn. Lu-177 PSMA), t\u00fcm\u00f6ral PSMA ekspresyonun varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve yo\u011funlu\u011funu belirlemek i\u00e7in \u00e7ok \u00f6nemlidir. Hedef lezyonlardaki d\u00fc\u015f\u00fck PSMA ekspresyonu, radyoligand tedavisi i\u00e7in de kontrendikasyondur. Dikkat edilmesi gereken bir di\u011fer nokta da Ga-68 PSMA PET\/BT’nin prostat kanserli hastalar\u0131n yakla\u015f\u0131k %5’i kadar\u0131nda yanl\u0131\u015f negatif sonu\u00e7 verdi\u011fidir. Ayr\u0131ca, ileri d\u00f6nem metastatik kastrasyona diren\u00e7li prostat kanseri hastalar\u0131nda, metastazlar\u0131n (ba\u015fl\u0131ca karaci\u011ferde) PSMA ekspresyonunu kaybedebilece\u011fi de bildirilmi\u015ftir.<\/span><\/p>\n\u00d6nceki Biyopsisi Negatif Ancak Prostat Kanseri \u015e\u00fcphesi Y\u00fcksek Hastalarda Biyopsiye K\u0131lavuzluk<\/b> <\/span><\/p>\n\u0130lk veriler prostat kanseri \u015f\u00fcphesi y\u00fcksek olan hastalarda, Ga-68 PSMA PET\/BT’nin, tekrarlanan biyopsilere k\u0131lavuzluk etmede de\u011ferli olabilece\u011fini g\u00f6stermektedir. Bu durumda tercihen Ga-68 PSMA PET\/BT g\u00f6r\u00fcnt\u00fcleri multiparametrik MRI ile birle\u015ftirilmelidir.<\/span><\/p>\nMetastatik Prostat Kanserinde Sistemik Tedaviye Yan\u0131t\u0131n De\u011ferlendirilmesi<\/b><\/span><\/p>\nTedaviye yan\u0131t\u0131n anatomik de\u011ferlendirilmesinde RECIST 1.1’in yeri, \u00f6l\u00e7\u00fclemeyen lenf nodu ve sklerotik kemik metastazlar\u0131n\u0131n y\u00fcksek prevalans\u0131 nedeniyle k\u0131s\u0131tl\u0131d\u0131r. Kemik taramas\u0131 ise tedavi sonras\u0131 geli\u015fen alevlenme (flare) fenomeni nedeniyle hatal\u0131 de\u011ferlendirmeye neden olabilmektedir. B\u00f6yle bir ortamda sistemik hastal\u0131\u011f\u0131n izlenmesi Ga-68 PSMA PET\/BT i\u00e7in potansiyel bir uygulama alan\u0131 haline gelebilir. Bununla birlikte, Ga-68 PSMA PET\/BT’nin \u015fu an i\u00e7in di\u011fer y\u00f6ntemlerin s\u0131n\u0131rlamalar\u0131n\u0131n \u00fcstesinden gelip gelmedi\u011fi ve daha \u00fcst\u00fcn oldu\u011fu hen\u00fcz kan\u0131tlanamam\u0131\u015ft\u0131r.<\/span><\/p>\nPSMA PET\/BT Progresyon (PPP) Kriterleri<\/b> <\/span><\/p>\n\n\n\n| \n Progresyon Kriterleri <\/span><\/b><\/span><\/p>\n<\/td>\n | \n A\u00e7\u0131klama<\/b><\/span><\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n\n| \n \u22652 yeni PSMA pozitif lezyon<\/span><\/p>\n<\/td>\n | \n \u22652 yeni PSMA pozitif uzak lezyon saptanmas\u0131 <\/span><\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n\n| \n 1 yeni PSMA pozitif lezyon <\/span><\/span><\/p>\n<\/td>\n | \n 1 yeni PSMA pozitif lezyonun saptanmas\u0131 art\u0131 uyumlu klinik ve\/veya laboratuvar veri varl\u0131\u011f\u0131nda, Ga-68 PSMA PET\/BT sonras\u0131 3 ay i\u00e7inde biyopsi veya korelatif g\u00f6r\u00fcnt\u00fcleme ile konfirmasyon \u00f6nerilir, ancak \u015fart de\u011fil.\u00a0<\/span><\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n\n| \n Yeni lezyon yok ancak boyut art\u0131yor<\/span><\/p>\n<\/td>\n | \n Boyut veya PSMA tutulumunda \u226530 art\u0131\u015f\u0131n saptanmas\u0131 art\u0131 uyumlu klinik ve\/veya laboratuvar veri varl\u0131\u011f\u0131nda, Ga-68 PSMA PET\/BT sonras\u0131 3 ay i\u00e7inde biyopsi veya korelatif g\u00f6r\u00fcnt\u00fcleme ile konfirme edilmelidir.<\/span><\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<\/span><\/p>\nFarkl\u0131 Tedaviler \u0130\u00e7in \u00d6zel \u00d6neriler<\/b><\/span><\/p>\nGa-68 PSMA<\/span> PET\/BT ile tedaviye yan\u0131t\u0131n de\u011ferlendirildi\u011fi durumlarda, kemoterapi i\u00e7in 4 hafta, radyoterapi i\u00e7in 8 hafta beklenilmesi \u00f6nerilir. Cerrahi sonras\u0131nda ise daha da uzun s\u00fcre beklemek gerekebilir. \u00d6nerilen bu zaman aral\u0131klar\u0131, prospektif verilerin olmamas\u0131na kar\u015f\u0131n s\u0131kl\u0131kla klinik rutinde uygulanmaktad\u0131r. Asl\u0131nda Ga-68 PSMA PET\/BT g\u00f6r\u00fcnt\u00fcleme i\u00e7in gerekli olan g\u00fcvenilir zaman aral\u0131\u011f\u0131 \u015fu an i\u00e7in bilinmemektedir.<\/span><\/p>\nHayvan deneyleri ve insan \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131nda g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc gibi ADT, yanl\u0131\u015f pozitif bulgulara yol a\u00e7abilecek a\u015f\u0131r\u0131 PSMA ekspresyonu ile sonu\u00e7lanabilmektedir. Ancak ADT di\u011fer yandan da ger\u00e7ek pozitif bulgular\u0131n say\u0131s\u0131n\u0131 art\u0131rabilmektedir. ADT ve AR-hedefli tedavilerin Ga-68 PSMA tutulumu \u00fczerindeki etkisi, tedavinin ba\u015flamas\u0131ndan hemen sonra \u00e7ok daha belirgindir. Bu nedenle, Ga-68 PSMA PET\/BT ile ADT yan\u0131t\u0131n\u0131n de\u011ferlendirilmesi, tedavinin ba\u015flamas\u0131ndan sonra en erken 4-8 hafta sonra yap\u0131lmal\u0131d\u0131r. <\/span><\/p>\nPSMA tedavisi yan\u0131t\u0131n\u0131 de\u011ferlendirmek i\u00e7in Ga-68 PSMA PET\/BT kullan\u0131m\u0131 hakk\u0131nda s\u0131n\u0131rl\u0131 data mevcuttur (\u00f6rn.Lu-177 PSMA-617 ile). Bununla birlikte \u00f6n veriler PSMA PET\/BT Progresyon (PPP) kriterlerinin bu durumda da uygulanabilece\u011fini g\u00f6stermektedir.<\/span><\/p>\nSGK Perspektifi<\/b><\/span><\/p>\nSosyal G\u00fcvenlik Kurumu (SGK) Sa\u011fl\u0131k Uygulama Tebli\u011fi (SUT) EK-2\/D-1’de, Ga-68 PSMA PET\/BT’in prostat kanserli hastalarda kullan\u0131m endikasyonu \u015fu \u015fekildedir:\u00a0<\/span><\/p>\n<\/span><\/p>\n\n\n\n| \n Evreleme<\/b><\/span><\/p>\n<\/td>\n | \n Gleason skor 7 veya \u00fcst\u00fc olan ve di\u011fer g\u00f6r\u00fcnt\u00fcleme y\u00f6ntemlerinde (Kemik Sintigrafisi, BT, MR vb.) \u015f\u00fcpheli lezyon bulunmas\u0131 durumunda, sadece 3. basamak resmi sa\u011fl\u0131k hizmet sunucular\u0131nda* yap\u0131lmas\u0131 halinde \u00f6denir.<\/span><\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n*\u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc basamak resmi sa\u011fl\u0131k kurumu; Sa\u011fl\u0131k Bakanl\u0131\u011f\u0131na ba\u011fl\u0131 e\u011fitim ve ara\u015ft\u0131rma hastaneleri ve \u00f6zel dal e\u011fitim ve ara\u015ft\u0131rma hastaneleri ile bu hastanelere ba\u011fl\u0131 semt poliklinikleri, \u00fcniversite hastaneleri ile bu hastanelere ba\u011fl\u0131 sa\u011fl\u0131k uygulama ve ara\u015ft\u0131rma merkezleri, enstit\u00fcler ve semt poliklinikleri.<\/span><\/p>\nGalyum-68 PSMA PET\/BT G\u00fcvenli midir?<\/b><\/span><\/p>\nGa-68 PSMA bir kontrast madde de\u011fildir ve uygulama s\u0131ras\u0131nda herhangi bir yan etki (alerjik reaksiyonlar, deri d\u00f6k\u00fcnt\u00fcs\u00fc, k\u0131zar\u0131kl\u0131k, bulant\u0131, kusma vb.) beklenmemektedir. Bununla birlikte beraberinde damardan kontrast madde uyguland\u0131\u011f\u0131 \u00f6zel durumlarda, kontrast alerjisi ve di\u011fer yan etkiler a\u00e7\u0131s\u0131ndan dikkatli olunmal\u0131d\u0131r. <\/span><\/p>\nGa-68, sadece 68 dakika gibi \u00e7ok k\u0131sa bir yar\u0131 \u00f6mre sahiptir ve ila\u00e7 uyguland\u0131ktan en ge\u00e7 6 saat sonra, v\u00fccuttaki radyasyon do\u011fal seviyeye geri d\u00f6nmektedir. Bu nedenle, ila\u00e7 verilmesini takiben ilk 6 saat k\u00fc\u00e7\u00fck \u00e7ocuklarla ve hamile kad\u0131nlarla temastan ka\u00e7\u0131n\u0131lmas\u0131 gerekir. <\/span><\/p>\nGa-68 PSMA PET\/BT i\u015flemi sonucu al\u0131nacak radyasyon dozu yakla\u015f\u0131k 5mSv’tir ve bu doz, bilgisayarl\u0131 tomografi gibi geleneksel bir tetkik sonucu al\u0131nacak doz ile ayn\u0131 d\u00fczeydedir.<\/span><\/p>\nGalyum-68 PSMA PET\/BT \u00d6ncesi Haz\u0131rl\u0131k<\/b><\/span><\/p>\n
| | | | | | | | | | | | | | | | | | | |
| | |